D r u k a r s t w o   n o w o c z e s n e


Jednym z ważniejszych polskich artystów wymienionych w katalogu wystawy „Drukarstwo nowoczesne" jest Henryk Berlewi (1894–1967).
1922-23 przebywał w Berlinie gdzie nawiązał szereg kontaktów ze środowiskiem awangardowym. Brał udział w jego wystąpieniach i wystawach. Zetknął się tam m. in. z Lisickim, van Doesburgiem, Schwittersem i innymi. Po powrocie do Polski brał udział w tworzeniu Bloku Kubistów, Suprematystów i Konstruktywistów, choć jego współpraca z grupą grupy nie trwała długo.

[plakat „Wystawy prac mechano-fakturowych”]

W 1924 roku opublikował zeszyt zawierający pierwszą polską teorię malarstwa abstrakcyjnego – „Mechano-Faktura”, która zakładała konstruowanie obrazu za pomocą mechanicznie powtarzanych elementów geometrycznych. Tekst teorii został wydrukowany również w „Der Sturm” w tym samym roku.

[okładka Mechano-Faktury]

Wkrótce potem, być może pod wpływem Schwittersa i jego „Merz-Werbe”, wraz z poetami Stanisławem Bruczem i Aleksandrem Watem, założył studio reklamowe „Biuro Reklama-Mechano”, w którym realizowano zastosowane do typografii założenia teorii malarstwa mechanofakurowego. Pierwszą realizacją był prospekt firmowy, który jest jedną z pierwszych, obok wypowiedzi Bloku, polskich publikacji dotyczących nowej typografii.

Okładka prospektu Biura Reklama-Mechano. Warszawa 1924. Układ: Henryk Berlewi.

Studio Berlewiego, Brucza i Wata nie działało długo. Znana jest jeszcze tylko jedna jego realizacja – reklama czekolady Plutos. Publikacja ta świetnie realizuje założenia przedstawione w folderze autopromocyjnym biura. Publikacja ma format 15 × 15 cm i jest to czarny i czerwony druk na żółtym papierze. Każda strona to osobna kompozycja typograficzna – hasła reklamowe w niezwykle dynamicznych układach z zastosowaniem różnego stopnia prostej czcionki bezszeryfowej.

[okładka i przykładowe strony wewnętrzne folderu reklamowego czekolady Plutos]



Martyn Kramek
29.02.2004–05.03.2005
napisz